*Tα πρόσωπα μιας διαδήλωσης* (22 Ιούλη 1943)

Posted on 24 Ιουλίου, 2013 1:13 μμ από

1


αλιεύει, θυμάται και αναδημοσιεύει η Κροτ
από το προφίλ του Νίκου Σκοπλάκη στο φβ

1004084_332141156918693_1246692882_n

Όχι, τα πρόσωπα δεν είναι αποξηραμένες πεταλούδες για να καρφιτσώνονται στην συγκυρία της αμφιταλαντευόμενης στάσης. Τα πρόσωπα δεν υποχωρούν στην εξιδανίκευση της οδύνης, τα πρόσωπα δεν θάβονται από την γλίτσα της θρησκείας του ψεύδους, που υμνεί την ηθικότητα των αφεντάδων και αποκαθαίρει ταγματασφαλίτες, μαυραγορίτες, φασιστικά αποβράσματα για να εξιδανικεύσει τους θηριώδεις νόμους των εν Ελλάδι μετακατοχικών parvenus.

Τα πρόσωπα ενός ξεσηκωμού, στις 22 Ιουλίου του 1943, όταν εκατοντάδες χιλιάδες λαού, φωνάζοντας «Θάνατος στον φασισμό-Λευτεριά στον Λαό» είχαν απέναντί τους όχι μόνο τα τανκς και τα ένοπλα τμήματα των γερμανικών δυνάμεων Κατοχής, αλλά και εκείνους τους θεράποντες της «υπευθυνότητος», της «σωφροσύνης», της «συνέχειας του κράτους», δηλαδή ενόπλους της Ειδικής Ασφάλειας, της χωροφυλακής, Έλληνες γκεσταπίτες. Η συμμετοχή τους στο μακελειό, από την οδό Αθηνάς μέχρι την οδό Σκουφά, θα τιμηθεί δεόντως ως συνεισφορά εναντίον «διαδηλώσεως αναρχικών στοιχείων τη 22 Ιουλίου 1943». Μάλιστα, υπαξιωματικοί της χωροφυλακής και ο Καίσαρης της Ειδικής Ασφάλειας θα πάρουν προαγωγή για τον ζήλο τους.

Πρόσωπο της διαδήλωσης είναι η 19χρονη Παναγιώτα Σταθοπούλου από τον 7ο τομέα της ΕΠΟΝ, πέρασε από πάνω της το τεθωρακισμένο στην διασταύρωση Ομήρου και Πανεπιστημίου. Είναι η 19χρονη φίλη της Κούλα Λίλη, που ανέβηκε πάνω στην ερπύστρια χτυπώντας οργισμένη με το παπούτσι της, προτού πυροβοληθεί θανάσιμα. Είναι η Όλγα Μπακόλα, η οποία θα προσπαθήσει να σταματήσει άλλο τεθωρακισμένο στην οδό Αμερικής-τραυματισμένη βαρύτατα θα υποκύψει λίγες μέρες αργότερα. Άλλο πρόσωπο είναι ένας από τους πρώτους σκοτωμένους στην οδό Αθηνάς, υπό καταιγισμό πυρών των Γερμανών, της Ειδικής και των χωροφυλάκων, τον σήκωσαν στα χέρια, «Κατάρα στους δολοφόνους!». Πρόσωπα της διαδήλωσης πίσω από τα ονόματα δολοφονημένων: Δανιηλίδης, Αλ. Δεσύπρης, Δ. Δουκάκης, Ιατρόπουλος, Μ. Καλοζύμης, Χρ. Κοντός, Β. Στεφανιώτης… Πρόσωπα της διαδήλωσης οι βαρύτατα τραυματισμένοι και οι τουλάχιστον 15 νεκροί, που επισημαίνονται ανεξίτηλα από τις ακατάστατες μαρτυρίες στην Αθηνάς, την Λυκούργου, την Πανεπιστημίου, την Ιπποκράτους, την Λυκαβηττού… Ποιός ταυτίζεται με ποιόν; Λεγόταν, άραγε, Παπαδοσταυράκης ο ψηλός άντρας με το σήμα αναπήρου πολέμου, που ψιθύριζε ότι πεθαίνει βουτηγμένος στο αίμα, πάνω στα σκαλοπάτια ενός κτηρίου της οδού Πανεπιστημίου; Πόσοι και πόσες στοιβάχτηκαν στον πρόχειρο σταθμό πρώτων βοηθειών του Οφθαλμιατρείου, όπου όσοι και όσες είδαν τα αιμάτινα ρυάκια να κυλούν, δεν ξέχασαν ποτέ; Εκεί βρέθηκε σκοτωμένος από ριπή στην κοιλιά ο ΕΠΟΝίτης Θώμης Χατζηθωμάς, φοιτητής στο τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, ένα στοχαστικό παιδί που διάβαζε Μαρξ, Φρόιντ και λογοτεχνία. Την προηγούμενη της διαδήλωσης, τον είχαν χτυπήσει μέσα στην λέσχη του Πολυτεχνείου δοσίλογοι ευέλπιδες, οι οποίοι είχαν γραφτεί για να τρομοκρατούν τους ΕΠΟΝίτες, αποκαλώντας τον «εαμοβούλγαρο». Ακόμα δύο ΕΠΟΝίτες φοιτητές, ο Θανάσης Τεριακής (Μηχανολόγοι-Ηλεκτρολόγοι ΕΜΠ) και ο Θεωνάς Μαυρομματίδης σκοτώθηκαν εκείνη την ημέρα.

Πρόσωπα της διαδήλωσης είναι και χιλιάδες άλλοι, που με ρούχα καταματωμένα από το αίμα των σκοτωμένων κινούνται στους δρόμους γύρω από την Πανεπιστημίου, προσπαθώντας να κατευθυνθούν σε άλλα σημεία του κέντρου για να γλιτώσουν από τα γερμανικά περίπολα, για να μεταφέρουν ειδήσεις, να ανασυνταχθούν, να βρουν οικεία πρόσωπα ή προσπαθώντας να βοηθήσουν στην μεταφορά τραυματιών, αφού τα ασθενοφόρα δεν επαρκούσαν.

Εκείνη την ημέρα, είχε πρεμιέρα το «Θέατρο Τέχνης», στο θέατρο «Δελφοί» της οδού Αχαρνών με το έργο του Τζ. Μπάρι, «Δεν φταίει τ’ αστέρι μας». Οι περισσότεροι συντελεστές της παράστασης είχαν κατεβεί στο παλλαϊκό συλλαλητήριο. Η ηθοποιός Μαλαίνα Ανουσάκη έφτασε στο θέατρο με καταματωμένα ρούχα. Μαζί με τις συναδέλφους της, Τζόλυ Γαρμπή και Ολυμπία Παπαδούκα, είχαν αποκλειστεί στην περιοχή των οδών Σκουφά και Λυκαβηττού, στο ύψος του Πειραματικού Σχολείου, όπου έπεφταν πυκνά πυρά Γερμανών και Ιταλών από την Σόλωνος και την εκκλησία του Αγίου Διονυσίου αντιστοίχως. Στριμωγμένες μαζί με άλλους σε εισόδους, με βαρύτατα τραυματισμένους ή νεκρούς στα χέρια, προσπαθούσαν να καλέσουν σε βοήθεια. Κάποιοι ανταποκρίθηκαν, μετά από πολλές προσπάθειες. Ο σκοτωμένος που σήκωσε η Μαλαίνα Ανουσάκη, ονομαζόταν Κ. Μαχαίρας και ήταν ράπτης στην οδό Σταδίου. Έξω από το Πειραματικό καταμετρήθηκαν πέντε νεκροί, σύμφωνα με την μαρτυρία της. Στην διάρκεια του μακελειού, προσπάθησαν να ζητήσουν βοήθεια και στην αμέσως γειτονική οικία του Θεμ. Σοφούλη, δίχως ανταπόκριση. Είχαν όλοι διαλέξει το πρόσωπό τους σ’ εκείνη την διαδήλωση.

shortlink http://wp.me/p1pa1c-j6n