Ο θάνατος είναι της μόδας στις ΗΠΑ

Posted on 25 Σεπτεμβρίου, 2011 2:48 πμ από

9


[Αναδημοσίευση]

Ούτε η διεθνής καμπάνια για την αναστολή της εκτέλεσης, ούτε οι εκκλήσεις της Διεθνούς Αμνηστίας και εκατοντάδων προσωπικοτήτων, ούτε το γεγονός ότι η πλειονότητα των μαρτύρων κατηγορίας αναίρεσαν τις καταθέσεις τους μπόρεσαν να σώσουν τον Τρ. Ντέιβις. Είχε καταδικαστεί για τη δολοφονία ενός Λευκού αστυνομικού το 1989· την Τετάρτη, οι αρχές της πολιτείας της Τζόρτζια προχώρησαν στην εκτέλεσή του. Την ίδια περίπου ώρα, στο Τέξας, εκτελούνταν ένας ακόμα θανατοποινίτης, ο Λ. Μπρούερ. Με τη θλιβερή αυτή ευκαιρία δημοσιεύουμε, με μικρές περικοπές, δύο άρθρα των αμερικανίδων δημοσιογράφων Amy Goodman και Megan Carpentier (δημοσιευμένα στην «Guardian», το πρώτο πριν και το δεύτερο μετά την εκτέλεση, στις 14 και τις 21.9.2011 αντίστοιχα), τα οποία, ξεκινώντας από την υπόθεση Τρόι, μιλάνε για τη θανατική ποινή, το δικαστικό σύστημα και τις ιδιαιτερότητες των Πολιτειών των ΗΠΑ.

«Ενθέματα»

Ένα θύμα δικαστικού λιντσαρίσματος

της Άμυ Γκούντμαν

Φράνσις Μπέικον, «Αίμα στο πάτωμα», 1968

Στο πιο πρόσφατο ντιμπέιτ υποψηφίων για το χρίσμα του Ρεπουμπλικάνου υποψήφιου για τις προεδρικές εκλογές του 2012, ο δημοσιογράφος Βολφ Μπλίζτερ του CNN ρώτησε: Αν κάποιος που προτίμησε να μην έχει ιδιωτική ασφάλιση αρρωστήσει βαριά, πρέπει να τον αφήσουμε να πεθάνει; «Ναιαιαι!», αναβόησε, με μια φωνή, ολόκληρη η αίθουσα. Σε ένα προηγούμενο ντιμπέιτ, όταν ο κυβερνήτης του Τέξας Ρικ Πέρρυ ερωτήθηκε για την ενθουσιώδη υποστήριξή του στην εφαρμογή της θανατικής ποινής, το πλήθος άρχισε να χειροκροτεί και να ζητωκραυγάζει. Η αντίδραση αυτή του ακροατηρίου οδήγησε τον συντονιστή του ντιμπέιτ, τον Μπράιαν Ουίλλιαμς του NBC News, να ρωτήσει: «Πώς τοποθετείστε στη δυναμική που εκδηλώθηκε μόλις σε αυτή την αίθουσα, στη θύελλα επευφημιών που δημιούργησε η αναφορά στην εκτέλεση 234 ανθρώπων;». Αυτή ακριβώς η «δυναμική» είναι ο λόγος για τον οποίο οι διαμαρτυρίες εναντίον της εκτέλεσης του Τρόι Ντέιβις έχουν τεράστια σημασία. […]

Υπάρχουν τρία σοβαρά επιβαρυντικά στοιχεία εναντίον του Τρόι Ντέιβις. Πρώτον, είναι Αφροαμερικανός. Δεύτερον, το αδίκημα για το οποίο κατηγορήθηκε ήταν η δολοφονία ενός Λευκού αστυνομικού. Και, τρίτον, ζούσε στην Τζόρτζια.

Πάνω από έναν αιώνα πριν, η Ida B. Wells, ένας θρύλος της αποκαλυπτικής δημοσιογραφίας ρίσκαρε τη ζωή της όταν άρχισε να γράφει για την επιδημία λιντσαρίσματος που είχε ενσκήψει στον Βαθύ Νότο. Εξέδωσε το βιβλίο Southern Horrors: Lynch Law in All its Phases το 1892 και στη συνέχεια το The Red Record, το 1895, όπου περιγράφει λεπτομερώς εκατοντάδες λιντσαρίσματα. Έγραφε:

«Στην κομητεία του Μπρουκς, στην Τζόρτζια, στις 23 Δεκεμβρίου, ενώ αυτή η χριστιανική χώρα ετοιμαζόταν για τον εορτασμό των Χριστουγέννων, εφτά νέγροι λιντσαρίστηκαν μέσα σε 24 ώρες, επειδή αρνήθηκαν, ή δεν μπορούσαν, να δώσουν πληροφορίες για έναν έγχρωμο ονόματι Πάικ, που σκότωσε έναν Λευκό. Η Τζόρτζια είναι πρώτη στη λίστα των Πολιτειών, όσον αφορά τα λιντσαρίσματα».

Τούτη τη φορά, δεν είναι ένας ανεξέλεγκτος όχλος αυτός που θα προχωρήσει στην προγραμματισμένη εκτέλεση του Ντέιβις· η εκτέλεση θα λάβει χώρα υπό το ψυχρό φως των φθοριούχων λαμπτήρων, στο αποστειρωμένο περιβάλλον των επιστημονικά οργανωμένων φυλακών της Κομητείας του Μπατς, κοντά στο Τζάκσον. Η Πολιτεία της Τζόρτζια δεν προτίθεται να κρεμάσει τον Τρόι Ντέιβις από ένα δέντρο με σκοινιά και αλυσίδες — για να κρέμεται, όπως τραγουδούσε η Μπίλι Χολιντέι, σαν παράξενος καρπός:

«Τα δέντρα του Νότου γεννούν παράξενους καρπούς

Αίμα στα φύλλα, αίμα στις ρίζες

Μαύρα κορμιά αιωρούνται στο αεράκι του Νότου

Παράξενοι καρποί κρέμονται από τις λεύκες».[1] […]

Η Πολιτεία της Τζόρτζια θα χρησιμοποιήσει για την εκτέλεση μια θανατηφόρα δόση πεντοβαρβιτάλης. Η Τζόρτζια χρησιμοποιεί αυτή τη νέα φαρμακευτική ουσία στις εκτελέσεις, επειδή η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Φαρμάκων κατάσχεσε, τον περασμένο Μάρτιο, τα αποθέματα νατριούχου θειοπεντάλης της Πολιτείας, κατηγορώντας την για παράνομη εισαγωγή της ουσίας. […]

Η θανατική ποινή και οι Πολιτείες

της Μέγκαν Κάρπεντιερ

Την Τετάρτη, το όνομα του Τρόι Ντέιβις ήρθε να προστεθεί στον κατάλογο των ανθρώπων που εκτελούνται στις ΗΠΑ: είναι ο 34ος μέσα στο 2011 (υπάρχουν οχτώ ακόμα προγραμματισμένες εκτελέσεις γι’ αυτό το έτος, που δεν έχουν ανασταλεί μέχρι τη στιγμή που δημοσιεύεται το άρθρο). […]

Το δικαστήριο καταδίκασε βέβαια τον Ντέιβις, ωστόσο στη συνέχεια εφτά αυτόπτες μάρτυρες αναίρεσαν τις καταθέσεις τους, κάποιοι μάλιστα δηλώνουν ότι πιέστηκαν από την Αστυνομία, ενώ ένορκοι λένε ότι δεν θα τον καταδίκαζαν, αν η δίκη γινόταν σήμερα. Αλλά όλα αυτά εις μάτην: μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν προσκομιστούν νέα στοιχεία που να αποκλείουν ρητά την ενοχή του καταδικασθέντος –όπως ξέρουν πολύ καλά 17 καταδικασμένοι σε θάνατο που απηλλάγησαν χάρη στο τεστ DNA– ενδέχεται κάποιο να πειστούν για την αθωότητα ενός καταδικασμένου για εγκλήματα. Ακόμα και τότε, μερικές φορές, εισαγγελείς, δικαστές και πολιτικοί εξακολουθούν να μη θεωρούν τα στοιχεία αυτά αρκούντως πειστικά.

Φράνσις Μπέικον, "Σταύρωση", 1965

Το αμερικανικό νομικό σύστημα αναγνωρίζει στον κατηγορούμενο το τεκμήριο της αθωότητας πριν από τη δίκη. Μετά την καταδίκη, όμως, θεωρείται δεδομένο, στο πλαίσιο του νομικού συστήματος, ότι οι 12 ένορκοι έλαβαν τη σωστή απόφαση, ότι οι συνήγοροι και οι κατήγοροι άσκησαν το λειτούργημά τους με εντιμότητα και τον καλύτερο δυνατό τρόπο — μια έλλογη προσέγγιση, που ωστόσο δεν μας βοηθάει να καταλάβουμε πώς καταδικάστηκαν σε θάνατο 273 άνθρωποι, που τελικά απηλλάγησαν (ορισμένοι μετά θάνατον), χάρη στις προσπάθειες του «Προγράμματος για την Αθωότητα».

Αυτό που ίσως δεν συνειδητοποιούν πλήρως όσοι αγωνίζονται για την κατάργηση της θανατικής ποινής είναι ότι οι εκτελέσεις, σε μεγάλο βαθμό, αποτελούν υπόθεση της κάθε Πολιτείας: αποφασίζονται από πολιτειακά δικαστήρια και δικαστικές αρχές, από σώματα ενόρκων που αντικατοπτρίζουν τις αντιλήψεις της συγκεκριμένης Πολιτείας. Μόνο 60 άτομα έχουν καταδικαστεί σε θάνατο από ομοσπονδιακά δικαστήρια (και η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει υλοποιήσει μόνο τρεις από αυτές τις αποφάσεις αυτές –και τις τρεις κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας Μπους– από το 1976, οπότε το Ανώτατο Δικαστήριο απεφάνθη υπέρ της νομιμότητας της θανατικής ποινής)· η συντριπτική πλειονότητα των 3.000 σχεδόν ανθρώπων που είναι σήμερα θανατοποινίτες στην Αμερική έχουν καταδικαστεί από τοπικά δικαστήρια. Οι σχετικές μελέτες δείχνουν ότι οι κάτοικοι, από τους οποίους απαρτίζονται και τα σώματα των ενόρκων, σε αυτές τις Πολιτείες είναι ένθερμοι υποστηρικτές της θανατικής ποινής.

Αυτό, βέβαια, αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο του αμερικανικού νομικού συστήματος: όπως συμβαίνει και με το πολιτικό σύστημα, όσες εξουσίες δεν ορίζεται ρητά ότι ασκούνται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση επαφίενται στις πολιτείες — ανάμεσά τους και η εξουσία του ορισμού και της δίωξης των περισσοτέρων εγκλημάτων. Έτσι, σε 34 πολιτείες, αδικήματα τα οποία σε άλλες θα μπορούσαν να σημαίνουν ισόβια κάθειρξη επισύρουν τη θανατική ποινή. Στην Καλιφόρνια, την πολιτεία με τον μεγαλύτερο αριθμό θανατοποινιτών στις φυλακές, έχουν εκτελεστεί μόνο 13 άτομα από το 1976· έτσι, όσοι καταδικάζονται για ειδεχθή εγκλήματα ενδέχεται να αντιμετωπίσουν την εσχάτη των ποινών, αλλά αισθάνονται μάλλον ασφαλείς γνωρίζοντας ότι πιθανότατα δεν θα αντιμετωπίσουν και την εσχάτη τιμωρία.

Ενώ η θανατική ποινή συναντά πολύ μεγάλα ποσοστά αποδοχής στις δημοσκοπήσεις, οι ίδιες δημοσκοπήσεις μάς αποκαλύπτουν ότι, όπως και η εφαρμογή της, η αποδοχή της ποινής διαφοροποιείται ανάλογα με την Πολιτεία: οι κάτοικοι των προοδευτικών ανατολικών Πολιτειών είναι λιγότερο διατεθειμένοι να την αποφασίσουν (ως ένορκοι) ή να την υποστηρίξουν σε σχέση με τους κατοίκους στις νότιες ή τις μεσοδυτικές Πολιτείες. Ενώ οι εκκλήσεις για την αναστολή της εκτέλεσης του Τρόι Ντέιβις, από όλη τη χώρα και όλο τον πλανήτη, κατέκλυζαν την Τζόρτζια, ελάχιστοι από όσους απηύθυναν τις εκκλήσεις μιλούσαν με την τοπική προφορά — ένα στοιχείο το οποίο, κατά πάσα πιθανότητα, μετράει για έναν τοπικό εισαγγελέα, έναν τοπικό δικαστή, ένα τοπικό δικαστήριο περισσότερο ακόμα και από το πιο τρανταχτό όνομα, που βρίσκεται στην άλλη άκρη της γραμμής απευθύνοντας τις εκκλήσεις…

Η πολιτική, λένε, είναι τοπική… Το ίδιο ισχύει και για το έγκλημα και την τιμωρία στις Ηνωμένες Πολιτείες — είτε για καλό, είτε, για πολλούς στις μέρες μας, για κακό.

Μετάφραση: Στρ. Μπουλαλάκης

Αναδημοσίευση από τα Ενθέματα

http://wp.me/p1pa1c-cHo

loophole


[1] Στο τραγούδι ακριβώς αυτό αναφερόταν και ο Κώστας Αθανασίου στο άρθρο του «Strange fruits…», στα «Ενθέματα» της προηγούμενης Κυριακής (στη στήλη «Αντικλίμακα»). Δική του είναι και η μετάφραση των τεσσάρων στίχων που παρατίθενται στο άρθρο αυτό (Σ.τ.Μπ.)

Advertisements