«Σταμάτησε να βρέχει στο Σαντιάγο»

Posted on 12 Ιουνίου, 2011 2:31 μμ από

2


του Κώστα Αθανασίου

[Αναδημοσίευση]

Τις επόμενες μέρες θα βρεθούν στην Αθήνα ο Χιλιανός συγγραφέας Λουίς Σεπούλβεδα και η συντρόφισσά του, η ποιήτρια Κάρμεν Γιάνιες. Έρχονται καλεσμένοι να συμμετάσχουν στο 3ο Φεστιβάλ Ιβηροαμερικανικού Βιβλίου.

Ο Σεπούλβεδα, πολύ γνωστός στην Ελλάδα (κυκλοφορούν 14 βιβλία του, όλα από τις εκδόσεις Opera), είναι ένας συγγραφέας που ήταν και μένει πάντα ενεργός στον χώρο της πολιτικής. Ηγετικό στέλεχος του φοιτητικού κινήματος, την εποχή της κυβέρνησης Αλιέντε δούλεψε στο Υπουργείο Πολιτισμού και σε άλλες θέσεις, ενώ συμμετείχε και στην προσωπική φρουρά του Αλιέντε, την GAP, που υπερασπίστηκε μέχρι τέλους τον πρόεδρο. Μετά το πραξικόπημα, φυλακίστηκε για 2,5 χρόνια. Κατόπιν, παρανομία, αντίσταση, νέα σύλληψη, καταδίκη σε ισόβια. Με παρέμβαση της Διεθνούς Αμνηστίας, απελευθερώθηκε και εξορίστηκε στη Σουηδία. Στον δρόμο προς τα εκεί, δραπέτευσε και πήγε διαδοχικά Ουρουγουάη, Βραζιλία, Παραγουάη, Εκουαδόρ. Το 1979 κατατάχτηκε στη Διεθνή Ταξιαρχία Σιμόν Μπολίβαρ, που πολέμησε μαζί με τους Σαντινίστας στη Νικαράγουα. Μετά τη νίκη της επανάστασης, άρχισε να δουλεύει εκεί ως δημοσιογράφος, για να φύγει κατόπιν στην Κούβα και μετά στην Ευρώπη. Μεταξύ 1982 και 1987 δούλεψε στα πλοία της Greenpeace.

Τα τελευταία χρόνια, ο Σεπούλβεδα (με ρίζα Μαπούτσε και ο ίδιος) συμμετέχει σε κινήματα που αναπτύσσονται από τους ιθαγενείς Μαπούτσε της νότιας Χιλής. Σε προηγούμενο σημείωμα στην Αυγή αναφερθήκαμε στην αθλιότητα των αντιτρομοκρατικών νόμων που κατασκεύασε το κράτος της Χιλής για να στείλει δεκάδες Μαπούτσε στη φυλακή. Οι Μαπούτσε αγωνίζονται επί χρόνια ενάντια στη συστηματική κλοπή των εδαφών τους, η οποία κορυφώθηκε επί Πινοτσέτ αλλά συνεχίστηκε χωρίς καμία διακοπή και επί δημοκρατίας. Τα εδάφη αυτά είναι αναγνωρισμένα από συμφωνία μεταξύ του κράτους της Χιλής και του έθνους των Μαπούτσε, η οποία ορίζει ένα σύνορο, τον ποταμό Μπίο-Μπίο, όπου τελειώνει η Χιλή και αρχίζει η γη των Μαπούτσε. Τα κλεμμένα εδάφη έχουν παραδοθεί σε μεγάλες πολυεθνικές (υλοτομίας, κτηνοτροφίας, τουρισμού κ.λπ.). Πριν από λίγες μέρες, στις 25 Μαΐου, η Επιτροπή Ηθικής κατά των Βασανιστηρίων – Ευρωπαϊκή Γραμματεία, αφού τόνισε ότι η κυβέρνηση της Χιλής εξακολουθεί να αγνοεί τις συστάσεις και να εφαρμόζει τον αντιτρομοκρατικό νόμο στους Μαπούτσε κρατούμενους, υπογράμμισε την απεργία πείνας των τεσσάρων κρατούμενων Μαπούτσε ενάντια στην άδικη φυλάκισή τους. (Να υπενθυμίσουμε και τη μεγάλη απεργία πείνας των 32 Μαπούτσε, τον Οκτώβριο του 2010.) Είναι χαρακτηριστικό ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι καταδικάστηκαν με βάση μαρτυρίες «αγνώστων» (όπως επιτρέπει ο αντιτρομοκρατικός), με κρίσιμη την κατάθεση κάποιου «Μάρτυρα αρ. 26»!

«Το να είσαι Μαπούτσε σε αυτή τη κωλοχώρα είναι σαν να είσαι νέγρος στην Αλαμπάμα», γράφει ο Λουίς Σεπούλβεδα στο βιβλίο του Hot Line (μετάφραση του μόνιμου μεταφραστή του, Αχ. Κυριακίδη). Ωστόσο, ο Σεπούλβεδα δεν έχει το βλέμμα στραμμένο μόνο στη Λατινική Αμερική — «αναγκάστηκα με πόνο να του απαντήσω καταφατικά στην ερώτησή του αν είναι αλήθεια ότι στην Ευρώπη κακομεταχειρίζονται τους μετανάστες», γράφει κλείνοντας το διήγημά του «Τάνο».

Σχετικά πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα από τα καλύτερα βιβλία του Σεπούλβεδα, Η σκιά του εαυτού μας. Σ’ αυτό, μερικοί ηλικιωμένοι φίλοι, παλιοί (και αθεράπευτοι) αριστεροί, ξανασυναντιούνται για ένα «παράνομο» εγχείρημα, που θα δώσει ένα συντριπτικό πλήγμα στα κατάλοιπα της χούντας που εξακολουθούν να κυκλοφορούν ελεύθερα και ατιμώρητα. Η υπέροχη ακροτελεύτια πρόταση του βιβλίου, που ανατρέπει το κωδικό σύνθημα των αξιωματικών για την έναρξη του πραξικοπήματος του Πινοτσέτ («Βρέχει στο Σαντιάγο»), παραπέμπει σε μια Αριστερά που, ό,τι κι αν έχει συμβεί, όσο κι αν έχει κουραστεί και ηττηθεί, παρ’ όλα αυτά επιμένει, επιτίθεται, χτυπάει, και τελικά νικάει μικρές νίκες αξιοπρέπειας αλλά και μιας νέας αρχής.

Μέσα σ’ αυτές τις ανάσες μιας Αριστεράς που δεν πεθαίνει, όμως, οι ουλές που έχει αφήσει πίσω του το ηττημένο όνειρο εξακολουθούν πάντα να πονάνε, μας λέει διαρκώς ο Σεπούλβεδα. «Από την εξορία δεν γυρίζεις», θυμίζει, θίγοντας μία μόνο από τις –πιο τραγικές– πλευρές αυτής της ήττας. Το ίδιο φαίνεται να πιστεύει και η συντρόφισσά του, η ποιήτρια Κάρμεν Γιάνιες, που είχε την «τύχη» να περάσει από το πιο διαβόητο κέντρο βασανιστηρίων της χούντας, τη Βίλα Γκριμάλντι: «Η χώρα μου είναι ένας συγγενής γεμάτος περιφρόνηση, / δεν μου ανοίγει τις πόρτες. / Είμαι η ξένη που έρχεται με κακές συνήθειες».

Όπως διαβάζω εγώ την Αριστερά του Σεπούλβεδα και της Γιάνιες, αν δεν τους παρερμηνεύω, μου φαίνεται πως είναι μια Αριστερά που αρνείται να εγκαταλείψει την ταυτότητά της, όχι επειδή έχει καταγράψει μόνο θριάμβους στον μακρύ αλλά ευθύγραμμο δρόμο προς κάποιον σοσιαλισμό, ούτε «παρά τις ήττες και τα πισωγυρίσματα» που λέει το κλισέ, αλλά σχεδόν χάρη σ’ αυτές τις ήττες που –πρώτα απ’ όλα, πάνω απ’ όλα– πεισμώνουν.

Από την στήλη «Αντικλίμακα«

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

http://wp.me/p1pa1c-aD2

loophole

Advertisements