Το Κίνημα των Αγροτών Χωρίς Γη στη Βραζιλία – 25 χρόνια μετά

Posted on 5 Απριλίου, 2011 12:28 πμ από

4


Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας – Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών παρουσιάζει:
ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΓΗ ΣΤΗ ΒΡΑΖΙΛΙΑ –
25 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ
Τρίτη 5 Απριλίου, 19:00
Αίθουσα Γ6 (νέο κτήριο)
ΜιχάληςΚοντοπόδης
Amsterdam Institute for Social Science Research, UvA
& Humboldt Universität zu Berlin
Στο site του Μιχάλη Κοντοπόδη http://landlessmov2010.wordpress.com/ θα δείτε πολύ πλούσιο υλικό από την multimedia  δημοσίευση :

Contradictions & Emerging Dynamics at the Landless Worker’s Movement in Esp. Santo, Brazil 2010: a multimedia anthropological scape by M. Kontopodis

Διερευνά  (δυστυχώς στα αγγλικά), σύγχρονες δυναμικές, αντιφάσεις και ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με το Κίνημα Ακτημόνων Εργατών της Βραζιλίας ( “O Movimento dos Trabalhadores Rurais Sem Terra” ή “MST”) στην περιοχή Espírito Santo. Από το υλικό αυτό παραθέτω  ένα πολύ μικρό μέρος:

Περιθωριοποίηση και εικόνες των μέσων μαζικής ενημέρωσης

O αέρας είναι ζεστός και η ατμόσφαιρα ξερή. Δεν έχει βρέξει για μήνες. Περιμένω για το λεωφορείο που θα με πάει από το χωριό κοντά στον συνοικισμό όπου πέρασα τις τελευταίες μέρες στη Vitória, την πρωτεύουσα του Espírito Santo, όπου θα δώσω μια διάλεξη για τον σοβιετικό ψυχολόγο L.S. Vygotsky στην Παιδαγωγική Σχολή του Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου του Espírito Santo. Ο Ερνέστο – ο οικοδεσπότης μου στον συνοικισμό – με έχει φέρει στη στάση του λεωφορείου με αυτοκίνητο και περιμένει μαζί μου, ξοδεύοντας τον χρόνο του μόνο για να σιγουρευτεί ότι θα μπω στο σωστό λεωφορείο. Μια γυναίκα , περασμένα πενήντα, περιμένει επίσης. Είναι ντυμένη απλά, και το πρόσωπο και το σώμα της έχουν τα σημάδια κακουχίας.

Δεν είναι από τον συνοικισμό – διαφορετικά θα τη γνωρίζαμε – είναι από το χωριό. Αρχίζω να της μιλάω. Με ρωτάει που ήμουν και της λέω ότι ήμουν στον κοντινό συνοικισμό των Ακτημόνων Αγροτών. « Πήγες εκεί; Δεν φοβήθηκες;» είναι η άμεση αντίδρασή της. Όχι μόνο δεν φοβήθηκα, αλλά είχα την εμπειρία της καλύτερης φιλοξενίας της ζωής μου. Προσπαθώ να της το εξηγήσω. Ακόμα δεν δείχνει να πείθεται, παρόλο που είναι πολύ ήρεμος και είναι φανερό ότι δεν έχω ζήσει κάτι για το οποίο θα έπρεπε να φοβάμαι. Μετά αλλάζουμε θέμα, μιας και είναι πιο εύκολο να συμφωνήσουμε για τον ζεστό καιρό. Καταλαβαίνει ότι ο Ερνέστο είναι από τον συνοικισμό (μιας και μιλάει πορτογαλικά σαν ντόπιος και με συνοδεύει) και τον ρωτάει πως είναι δυνατόν να επιβιώνουν χωρίς νερό σε μια τέτοια περίοδο ξηρασίας. Ο Ερνέστο της εξηγεί ότι έχουν νερό γιατί κατασκεύασαν τεχνητές δεξαμενές για την άδρευση των χωραφιών τους. Χαμογελάω ενώ σκέφτομαι τους υπέροχους φρουτοχυμούς στον συνοικισμό που αυτή η γυναίκα ούτε φαντάζεται. Μετά, με κάποιο τρόπο, αλλάζουμε θέσεις και η γυναίκα μπαίνει στο μαγαζί για να περιμένει εκεί. Δεν μου μιλάει όταν μπαίνουμε στο ίδιο λεωφορείο.

Δεν καταλαβαίνω τι ακριβώς έχει συμβεί. Το λεωφορείο καθυστερεί κι έτσι μετά από λίγο  επαναλαμβάνω πόσο εντυπωσιασμένος είμαι με το Κίνημα Ακτημόνων γενικά και με την εμπειρία μου στον συνοικισμό του Ερνέστο ειδικότερα. Ο Ερνέστο απαντά, «Βλέπεις! Όλοι αυτοί οι άνθρωποι νομίζουν ότι είμαστε εγκληματίες. Μπαμπουίνοι!» Μου εξηγεί ότι όλοι – ακόμα και οι άνθρωποι από το κοντινό χωριό – είναι θύματα της προπαγάνδας ενάντια στο Κίνημα Ακτημόνων και έχουν την χειρότερη εντύπωση για το τι είναι οι ακτήμονες εργάτες. Δεν θα μπορούσαν ποτέ να φανταστούν πόσο καλά – με όρους υλικών συνθηκών, χαράς και απουσίας εγκληματικότητας –  οι Ακτήμονες Εργάτες και τα παιδιά τους ζούνε. Ο Ερνέστο και ο μεγαλύτερος του γιος , που επισκέπτεται ένα σχολείο έξω από τον συνοικισμό και κοντά σε αυτό το χωριό, αντιμετωπίζουν πολλές διακρίσεις. Αναρωτιέμαι αν είναι εξαιτίας αυτών των διακρίσεων – και όχι επειδή έχουν λύσει όλα τους τα προβλήματα – που οι Ακτήμονες Εργάτες νιώθουν  την ανάγκη να φέρονται σαν να είναι οικογένειες «της μεσαίας τάξης», όπως τους κατηγόρησα…

Η επιρροή της προπαγάνδας ενάντια στο Κίνημα των Ακτημόνων ήταν ακόμα πιο εμφανής όταν μίλησα για το κίνημα με ανθρώπους από την ανώτερη – μεσαία και την ανώτερη τάξη κατά τη διάρκεια της διαμονής μου στο Rio de Janeiro ή το Sao Paulo, ή άκουσα της ανταποκρίσεις των μέσων (Alston, Libecap, and Mueller 2010). Πολλά μπορούν να γίνουν ακόμα για να βελτιωθεί η διάδραση μεταξύ χωριών και πόλεων κοντά στους συνοικισμούς. Νιώθω βαθιά απογοητευμένος που οι άλλοι εργάτες, αντί να αντλούν έμπνευση από αυτό το κίνημα, «φοβούνται» τους Ακτήμονες. Είναι επίσης ξεκάθαρο, ότι όταν μιλάμε για αρνητική και διακινούμενη από τα ΜΜΕ προπαγάνδα, διακινδυνεύονται περισσότερα από τη γη που οι Ακτήμονες Εργάτες  καταλαμβάνουν. Η Βραζιλία απέχει από το να είναι μια οικονομία χωρίς εκμετάλλευση, και ισχυρά γκρουπ οικονομικών συμφερόντων κερδίζουν από την εκμετάλλευση της πλειοψηφίας του πληθυσμού. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι από αυτή την πλευρά, πραγματικά οι Ακτήμονες Εργάτες είναι «επικίνδυνοι» – πολύ πιο επικίνδυνοι από ότι θα μπορούσαν να είναι οι Ινδιάνοι Guarani, που επίσης δέχονται πολλές διακρίσεις. Αλλά πως θα μπορούσε το Κίνημα  Ακτημόνων Εργατών να αναπτυχθεί ποιοτικά;

Επίσης από τον ίδιο και το ντοκιμαντέρ που ακολουθεί:

Εδώ θα βρείτε ολόκληρο το άρθρο (στα αγγλικά)

Εδώ Θα βρείτε και επιπλέον υλικό.

Διαβάστε επίσης:

Καταλαμβάνω, Αντιστέκομαι, Παράγω… Βραζιλία – Το κίνημα των ακτημόνων *

Ζώντας μαζί με το Κίνημα των Ακτημόνων Εργατών της Βραζιλίας:

Μέρος 1ο: Μαγικός Ρεαλισμός

Μέρος 2ο: Εξερευνώντας την καρδιά των καταυλισμών

Μέρος 3ο: Σάο Πάολο

Μέρος 4ο: Κοιτάζοντας μια ανοιχτή φλέβα της Λατινικής Αμερικής

Ασχολείται με το αγαπημένο της θέμα και μεταφράζει μικρό μέρος του άρθρου η Jaquou Utopie

http://wp.me/p1pa1c-9aN