Διήμερο εκδηλώσεων των ΑΣΚΙ

Posted on 24 Δεκεμβρίου, 2010 1:45 μμ από

0


Βιβλία και ιδέες, χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα, μελομακάρονα, λαχνοί και εκδηλώσεις! Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) γιορτάζουν τα 18 τους χρόνια και, μαζί με τους Φίλους των ΑΣΚΙ, οργανώνουν στις 27 και 28 Δεκεμβρίου παζάρι βιβλίων σε ένα διήμερο γεμάτο εκδηλώσεις στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων. Από τις 11 το πρωί έως τις 9  το βράδυ θα είμαστε εκεί για να κουβεντιάσουμε, να αγοράσουμε παλιά και νέα βιβλία και περιοδικά (λογοτεχνικά, πολιτικά, ιστορικά) και, ιδίως, σπάνιες και εξαντλημένες εκδόσεις για τη σύγχρονη ιστορία και την ιστορία της Αριστεράς στην Ελλάδα. Παράλληλα, θα φυλλομετρήσουμε τα νέα βιβλία που θα παρουσιαστούν, θα δούμε ντοκιμαντέρ, θα συζητήσουμε, συνδέοντας τη μνήμη με τον σύγχρονο στοχασμό. Θα γιορτάσουμε δηλαδή, θα ανταλλάξουμε ιδέες και θα συναντηθούμε, σε μια συγκυρία μοιάζει να μην αφήνει τίποτα ανεπηρέαστο και πλήττει τις συλλογικότητες  — ανάμεσά τους και  τα ΑΣΚΙ, που χρειάζονται περισσότερο από ποτέ τη στήριξή μας.

ΔΕΥΤΕΡΑ 27 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

ΠΡΩΙ: Οι εκδηλώσεις ξεκινούν στις 12.00 το πρωί, με τους χαιρετισμούς του Σπύρου Ι. Ασδραχά και του Νίκου Πετραλιά. Θα ακολουθήσει η παρουσίαση του νέου βιβλίου των ΑΣΚΙ και του Ινστιτούτου «Ν. Πουλαντζάς»  σε συνεργασία με τις εκδόσεις το Θεμέλιο: Η ελληνική νεολαία στον 20ό αιώνα. Πολιτικές διαδρομές, κοινωνικές πρακτικές και πολιτιστικές εκφράσεις. Θα μιλήσουν η Έφη Αβδελά, ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης και ο Ηλίας Νικολακόπουλος. Την εκδήλωση θα συντονίσει ο Γιάνης Γιανουλόπουλος.

ΑΠΟΓΕΥΜΑ: 17.30Προβολή του ντοκιμαντέρ του Ηλία Γιαννακάκη και της Εύης Καραμπάτσου Μακρόνησος. Μετά την προβολή, η οποία είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Ηλία Στάβερη, θα ακολουθήσει συζήτηση, στις 19.30. Θα μιλήσουν ο Βαρδής Βαρδινογιάννης, ο Ηλίας Γιαννακάκης, Στρατής Μπουρνάζος και ο Τάσος Σακελλαρόπουλος.

ΤΡΙΤΗ 28 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

ΠΡΩΙ: Στις 12.00, εκδήλωση Αρχείο Μπέικου: Μνήμες και ιστορία. Μια εκδήλωση μνήμης και τιμής, με αφορμή την πρόσφατη έκδοση του βιβλίου της Μαρίας Μπέικου Αφού με ρωτάτε, να θυμηθώ… (Καστανιώτης). Ομιλητές: Τασούλα Βερβενιώτη, Μαρία Μπέικου, Ιωάννα Παπαθανασίου, Ανταίος Χρυσοστομίδης. Αποσπάσματα διαβάζει ο Στάθης Γράμψας. Συντονιστής: Φώτης Προβατάς.

ΑΠΟΓΕΥΜΑ: Στις 17.30 θα γίνει η προβολή του ντοκιμαντέρ του Φώτου Λαμπρινού Καπετάν Κεμάλ, ο σύντροφος. Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση, στις 19.00, με τον Μάνο Ζαχαρία, τον Φώτο Λαμπρινό και την Άννα Φραγκουδάκη.

Στις 20.00 η βραδιά θα κλείσει με την κλήρωση της λαχειοφόρου αγοράς και με πολλές εκπλήξεις.

 

Για τα ΑΣΚΙ

Δύσκολα μιλάς για το σπίτι σου σε ώρες κρίσιμες. Όταν οι ένοικοί του λιγοστεύουν, όταν τα πράγματα στα δωμάτιά του μένουν στοιβαγμένα. Ένα σπίτι που χρόνια τώρα χτίστηκε από πολλούς ανθρώπους που μοιράστηκαν όνειρα, επιδιώξεις, καλές και κακές στιγμές. Δύσκολα. Κι ακόμη πιο πολύ όταν αυτό που θες να υπερασπιστείς μοιάζει σχεδόν πολυτέλεια: Πώς να μιλήσεις για τα ΑΣΚΙ και τη δύσκολη οικονομική τους κατάσταση μπροστά στο φάσμα της ανεργίας, τις περικοπές των μισθών, την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων; Πώς να εξηγήσεις ότι και τα Αρχεία πλήττονται από όλα αυτά, πως ό,τι χτίστηκε κινδυνεύει να συρρικνωθεί, απειλώντας ανθρώπους και έργα; Γιατί και αυτές οι πενιχρές επιχορηγήσεις, με τις οποίες ξεκίνησαν, συρρικνώθηκαν σταδιακά, αντικαταστάθηκαν από τα περίφημα ευρωπαϊκά προγράμματα,  για να φτάσουμε στην ουσιαστική  διακοπή τους. Ωσάν η δημόσια χρηματοδότηση να είναι ελεημοσύνη ή ρουσφέτι, και όχι υποχρέωση ενός κράτους που θα έπρεπε να σέβεται το αναφαίρετο δικαίωμα του πολίτη να γνωρίζει, όπως τόνιζε ο Φίλιππος Ηλιού, την ιστορία του. Στον «πολιτιστικό δαρβινισμό», που επιβάλλεται σήμερα, μπορεί να επιβιώσει ο ισχυρότερος φορέας∙ είτε ο πιο εφεκτικός προς κάθε εξουσία είτε ο πιο εύπορος. Και τα ΑΣΚΙ δεν είναι τίποτε από τα δυο.

Τα Αρχεία ξεκίνησαν με δυο σκοπούς παράλληλους, με τη σύνδεση ενός πολιτικού προτάγματος με ένα επιστημονικό. Τα «ανοιχτά αρχεία» δεν ήταν κεκτημένο, ήταν ζητούμενο, το οποίο έπρεπε να το κατακτήσουμε από κοινού, υπερβαίνοντας νοοτροπίες και αντιλήψεις.  Προς την κατεύθυνση αυτή έγιναν πολλά, σωστά και λάθη. Νέες συλλογές αποκτήθηκαν, οι δραστηριότητες διευρύνθηκαν με συνέδρια, εκδόσεις, μεταπτυχιακά σεμινάρια, διαδικτυακά προγράμματα,  καινούργια μέλη προστεθήκαμε στο εγχείρημα. Συλλέκτες μαρτυριών και τεκμηρίων, τις απλώσαμε στο δημόσιο ενδιαφέρον για να τις δούμε με ικανοποίηση και χαρά, κάποτε όμως και με προβληματισμό, να ταξιδεύουν σε άρθρα, βιβλία, ντοκιμαντέρ, τηλεοπτικές εκπομπές. Συλλέκτες μαρτυριών και συναισθήματων ενός κόσμου που ήθελε να σώσει το παρελθόν αλλά και να σταθεί κριτικά απέναντί του, με άλλους όρους από εκείνους που οι διαδρομές της Αριστεράς στην Ελλάδα είχαν οικοδομήσει.

Σε αυτό τον κόσμο απευθυνόμαστε με αυτό το διήμερο εκδηλώσεων. Ζητώντας το δικό του μικρό χάδι, τη δική του ανάσα. Ζητώντας ξανά τη βοήθειά του. Για να μπορούμε να συνεχίσουμε να μαζεύουμε στάλα στάλα το λάδι που χρειάζεται για να ανάβει το καντήλι κυρίως όσων δεν μπόρεσαν να μιλήσουν: φευγαλέα απεικάσματα, όπως έγραφε ο Σπύρος Ασδραχάς, μιας ιστορίας που όλοι είμαστε τα υποκείμενά της.

Βαγγέλης Καραμανωλάκης

 

Το ημερολόγιο των ΑΣΚΙ, 2011: Ευχετήριες κάρτες πολιτικών κρατουμένων τα μετεμφυλιακά χρόνια

Ευχετήρια δελτάρια: ένας καθιερωμένος, τυπικός τρόπος επικοινωνίας, η ανταλλαγή ευχών το Πάσχα, τα Χριστούγεννα, «επί τη ονομαστική εορτή» αλλά και με πολλές άλλες ευκαιρίες, διέρρηξε, ήδη από τα χρόνια του Eμφυλίου, τα όρια της συμβατικής αλληλογραφίας μέσα από τις φυλακές και τις εξορίες. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 και για είκοσι πέντε περίπου χρόνια, άνοιξε ένα παράθυρο επικοινωνίας ανάμεσα στις μικροκοινωνίες των εγκλείστων και στους «έξω», μετέφερε συναισθήματα, κοινώνησε την άσβεστη ελπίδα για το τέλος των διώξεων, καθώς και τη φλόγα της εσωτερικής αντίστασης.

Φιλοτεχνημένες από τους ίδιους τους πολιτικούς κρατούμενους, οι ευχετήριες κάρτες νοηματοδοτούνται ως οι συμβολικές παραστάσεις μιας εποχής και μιας ιδιαίτερης συνθήκης ζωής που επιστράτευσε την εικόνα για να υπερβεί τις απαγορεύσεις της αναγκαστικής λογοκρισίας. Χρώματα και λουλούδια, στάμπα και γκομπλέν, κολλάζ και άλλα χειροτεχνήματα με μέσα πενιχρά, ανεξάρτητα από το  αισθητικό αποτέλεσμα, κρύβουν μέσα τους ώρες δουλειάς, αξίες, εφευρετικότητα και φαντασία.

Το μικρό δείγμα που κοσμεί αυτό το ημερολόγιο αντλήθηκε από τις συλλογές της Ζωής Αρσένη, της Φώφης Λαζάρου, του Κυριάκου Τσακίρη και από το αρχείο της προδικτατορικής ΕΔΑ, που απόκεινται στα ΑΣΚΙ.

Ιωάννα Παπαθανασίου

Εικόνα 1: Αφίσα

Εικόνα 2: Ευχετήρια κάρτα από τις γυναικείες Φυλακές Αβέρωφ, χ.χ. Έργο της Ζιζή Μακρή (από το ημερολόγιο των ΑΣΚΙ για το 2011).

Εικόνα 3: Ευχετήρια κάρτα από το Σανατόριο «Σωτηρία», Δεκέμβριος 1964, έργο του Γιώργη Τρικαλινού (από το ημερολόγιο των ΑΣΚΙ για το 2011).

Εικόνα 4: Συνοδευτικό από την υπηρεσία λογοκρισίας των φυλακών.

Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στα Ενθέματα.

http://wp.me/p1pa1c-4R5

loophole