Edvard Munch-Πέρα από την κραυγή

Posted on 9 Δεκεμβρίου, 2010 3:00 μμ από

49


Anakata-dyomenh

Το Μουσείο Ηρακλειδών φιλοξενεί έκθεση του Νορβηγού καλλιτέχνη Edvard Munch με 80 χαρακτικά από τη συλλογή Charles & Evelyn Kramer του Μουσείου Τέχνης του Τελ Αβίβ από 26 Νοεμβρίου 2010 έως  27 Φεβρουαρίου 2011.

Τίτλος της έκθεσης «Edvard Munch: Πέρα από την Κραυγή» και στόχος της να παρουσιάσει  έργα του Munch καθώς το όνομα του καλλιτέχνη ταυτίστηκε τόσο πολύ με το διάσημο έργο του Η Κραυγή, ώστε το υπόλοιπο έργο του δεν είναι στην πραγματικότητα γνωστό στο ευρύ κοινό…

Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών 16, Θησείο

Ώρες λειτουργίας: Τρίτη-Σάββατο: 13:00, Κυριακή: 11:00-19:00, τηλ. 210 3461981.

Λίγα λόγια για τον Munch και το έργο του

O Edvard Munch (1863-1944), ο πιο γνωστός ζωγράφος της Νορβηγίας…γεννήθηκε στο Άνταλσμπουργκ και μεγάλωσε στο Όσλο. Το έργο του εντάσσεται στο ρεύμα του συμβολισμού αλλά επηρέασε βαθύτατα τους Εξπρεσιονιστές. Στη διάρκεια της ζωής του έχασε πολλούς κοντινούς του ανθρώπους από φυματίωση ενώ και ο ίδιος υπήρξε ιδιαίτερα φιλάσθενος.  Ο ίδιος δήλωσε: «Kληρονόμησα δύο από τους πιο φοβερούς εχθρούς της ανθρωπότητας – την κληρονομιά της φυματίωσης και της παραφροσύνης – η ασθένεια, η τρέλα και ο θάνατος ήταν οι μαύροι άγγελοι που στάθηκαν στο λίκνο μου.»

Στη διάρκεια της καριέρας του πειραματίστηκε με διάφορους ιδιωματισμούς, για παράδειγμα στο παρακάτω έργο του Πορτρέτο του Ηans Jaeger παρατηρούνται νατουραλιστικές επιρροές. Ενώ στο έργο του Rue Lafayette φαίνονται έντονες επιρροές από τον ιμπρεσιονισμό.

(E. Munch, Πορτρέτο του Hans Jaeger, 1889, ελαιογραφία, 109.5×84 εκ.)

 

(E. Munch, Rue Lafayette, 1891, ελαιογραφία, 92×73 εκ.)

Επίσης,  πειραματίστηκε και  με διάφορα εκφραστικά μέσα (ζωγραφική, φωτογραφία, λιθογραφία, ξυλογραφία). Στην πορεία της καριέρας του πλέον ανήκει σε αυτή την κατηγορία  καλλιτεχνών όπως και ο Βαν Γκογκ που επιχείρησαν μέσω της τέχνης να εξερευνήσουν έντονα συναίσθήματα όπως αυτά της αγάπης, του θαυμασμού ακόμα και του φόβου. Το έργο-ορόσημο στην καριέρα του υπήρξε  Η Κραυγή.

(Η Κραυγή, 1895, λιθογραφία, μαύρο μελάνι σε χαρτόνι, 35,5×25.4 εκ., Συλλογή Clarence Buckingham, Ινστιτούτο τέχνης του Σικάγο)

Ο Munch ζωγράφισε για πρώτη φορά την Κραυγή το 1893, ενώ από τότε ζωγράφισε  διάφορες άλλες εκδοχές της. Το 1895 δημιούργησε την παραπάνω εικονιζόμενη λιθογραφία με το ίδιο θέμα. «Στόχος του Munch ήταν να εκφράσει πώς μία ξαφνική συγκίνηση μεταβάλει όλες τις εντυπώσεις της αίσθησης. Όλες οι γραμμές μοιάζουν να οδηγούν προς τη μοναδική οπτική εστία της λιθογραφίας – το κεφάλι που φωνάζει. Όλο το τοπίο μοιάζει να συμμερίζεται την αγωνία και τη συγκίνηση αυτής της κραυγής. Το πρόσωπο που φωνάζει είναι πράγματι παραμορφωμένο, όπως το πρόσωπο μιας γελοιογραφίας. Τα γουρλωμένα μάτια και τα σκαμμένα μάγουλα θυμίζουν το πρόσωπο του θανάτου. Το πιο τρομαχτικό είναι ότι ποτέ δε θα μάθουμε τι σημαίνει η κραυγή» (E. H. Gobrich, Το χρονικό της Τέχνης, σ. 564)

Το 1892, η ένωση των καλλιτεχνών του Βερολίνου προσκάλεσε τον Munch στην Έκθεση του Νοεμβρίου. Τα έργα του προκάλεσαν έντονη διαμάχη και μετά από μια εβδομάδα η έκθεση εκλεισε. Στο Βερολίνο, τότε κέντρο του ευρωπαϊκού πολιτισμού, ο Munch ενσωματώθηκε σε έναν διεθνή κύκλο συγγραφέων, καλλιτεχνών και κριτικών, συμπεριλαμβανομένου του A. Στρίντμπεργκ. Αυτό που ενοχλούσε το κοινό σε σχέση με την εξπρεσιονιστική τέχνη ήταν η παραμόρφωση της φύσης καθώς και η απομάκρυνση από την ομορφιά. Την απόδοση της ασχήμιας μπορούσαν να τη δεχτούν από ένα γελοιογράφο αλλά όχι από ένα σοβαρό καλλιτέχνη, καθώς επικρατούσε η άποψη ότι η όψη των πραγμάτων θα πρέπει να εξιδανικεύεται μέσω της τέχνης. Για τους εξπρεσιονιστές αυτό, όπως και για τον Munch, ήταν ανειλικρίνεια, καθώς δεν υπάρχει μόνο η ευχάριστη όψη της ζωής. Οι εξπρεσιονιστές ενδιαφέρονταν έντονα για τον ανθρώπινο πόνο, τη φτώχεια, τη βία, το πάθος. Για αυτούς ήταν θέμα τιμής να αποφεύγουν οτιδήποτε ελκυστικό ώστε να σοκάρουν τη μπουρζουαζία με σκοπό την αφύπνιση της. Γενικώς, στην καριέρα του τα έργα του Munch προκαλούσαν έντονες αντιδράσεις είτε με τη βαθιά υπαρξιακή αναζήτηση και το άγχος είτε με την έντονη σεξουαλικότητα που απέπνεαν.

(E. Munch, Puberty (Εφηβεία), 1894-5, ελαιογραφία, 151.5 x 110 εκ., Εθνική Πινακοθήκη, Όσλο)

Το 1908 νοσηλεύτηκε σε ψυχιατρική κλινική καθώς υπέφερε από μανία καταδίωξης, παραισθήσεις και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Μετά το πέρας της πρωτοποριακής θεραπείας στην οποία υποβλήθηκε τα έργα του έγιναν περισσότερο αισιόδοξα, τα χρώματα πιο ζωηρά ενώ για την άντληση των θεμάτων του στράφηκε στη φύση.

(E. Munch, Δρόμος στο Kragero, περ. 1911, ελαιογραφία)

Στις δεκαετίες ’30-40, οι πίνακες του Munch αφαιρέθηκαν από τα γερμανικά μουσεία καθώς οι Ναζί τα θεωρούσαν εκφυλισμένη τέχνη. Ο ίδιος βαθιά πληγωμένος επέστρεψε στη Νορβηγία όπου και πέθανε.

Από το σάπιο σώμα μου θα ανθίσουν λουλούδια και θα είμαι μέσα τους και αυτή είναι η αιωνιότητα. – Edvard Munch.

Πηγές: E. H. Gobrich, Το χρονικό της Τέχνης, εκδόσεις  ΜΙΕΤ

Wikipedia

shortlink: http://wp.me/p1pa1c-4uA