Προγραμματα δομικης προσαρμογης, και άλλες ιστορίες καθημερινής τρέλας.

Posted on 22 Μαρτίου, 2010 12:08 πμ από

9


‘Riot shields, voodoo economics,
it’s just business, cattle prods and the I.M.F.
I trust I can rely on your vote.’

Radiohead

Στις 26 Νοεμβρόυ του 2009, η Ουκρανία κύρηξε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, εν μέσω της παγκόσμιας υστερίας που είχε προκαλέσει η έξαρση του Η1Ν1. Την ίδια χρονική περίοδο που στη χώρα μας παραγγέλναμε το μεγάλο στοκ εμβολίων που έμεινε στα αζήτητα, στην Ουκρανία είχαν πολύ πιο σοβαρούς λόγους να ανησυχούν: Ανησυχητική αύξηση των κρουσμάτων φυματίωσης. Η αιτία, σύμφωνα τουλάχιστον με μία έκθεση που δημοσίευσε το πανεπιστήμιο του Cambridge, ήταν το πρόγραμμα δομικής προσαρμογής που λειτουργούσε στη χώρα. Για όποιον αναρωτιέται τι σημαίνει αυτο σε απλά ελληνικά:  Τα μέτρα αυστηρής λιτότητας που επιβλήθηκαν από το ΔΝΤ. Οι ερευνητές του Cambridge έφτασαν στο συμπέρασμα ότι η ακραία φτώχια που δημιούργησαν οι οικονομικές συμβουλές, του συμπαθή αυτού διεθνή οργανισμού, συνέβαλλαν στο να δημιουργηθούν συνθήκες κατάλληλες για την διάδοση φυματίωσης, μεταξύ του πληθυσμού. Και με τον τρόπο αυτό το πνευματικό παιδί του Μιλτον Φριντμαν, πρόσθεσε άλλη μία επιτυχία, σε ένα μακρύ κατάλογο εξαθλιοποίησης των κοινωνιών στις οποίες έβαλε… το χεράκι του. Μια και αυτές της μέρες το πνεύμα των μέτρων του ΔΝΤ κατέφτασε και στην ηλιόλουστη και χαρούμενη χώρα μας είναι μια ευκαιρία να δούμε στα γρήγορα, τι απέγιναν τα προηγούμενα ινδικά χοιρίδια με τα οποία πειραματίστηκε, το γνωστό σε όλους μας ταμείο. Ξεκινώντας φυσικά από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Ασίας και της Αφρικής, εκεί που πρωτοέγινε γνωστό για τις οικονομικές του επιδόσεις.

του iguana

-Για την ιστορία ο όρος  ‘ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ’ καθιερώθηκε κατά τη διάρκεια της ασιατικής οικονομικής κρίσης, το 1997. Εμφανιζόμενο σαν σωτήρας, το ΔΝΤ δίνει δάνεια 55 δισ. δολαρίων στην Κορέα, 17 δισ. στην Ταϊλάνδη και 23 δισ. στην Ινδονησία. Είναι η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής διάσωση του ΔΝΤ και συνοδεύεται από το πρόγραμμα που έμεινε γνωστό ως SAP (structural adjustment policies), μέσω του οποίου επιβάλλονται μέτρα λιτότητας όπως η περικοπή των κρατικών δαπανών, η αύξηση των επιτοκίων, η αναδιάρθρωση του χρηματοοικονομικού συστήματος, η ανάκληση αποφάσεων για την προστασία του εμπορίου και η ρευστοποίηση αφερέγγυων επιχειρήσεων. Τα προγράμματα προκαλούν σημαντική υποτίμηση των νομισμάτων, κύμα χρεοκοπιών, δραματική απώλεια θέσεων εργασίας και αύξηση των τιμών στα είδη καθημερινής κρίσης, πυροδοτώντας κοινωνική αναταραχή και βίαιες εκδηλώσεις. Το ‘αστείο στην όλη υπόθεση είναι πως τα μέτρα που έλαβαν αυτές οι χώρες και οδηγήθηκαν πρακτικά σε χρεωκοπία…ήταν παντελώς αχρείαστα, προϊόν πολιτικών και όχι οικονομικών πιέσεων. Οι  χώρες αυτές δηλαδή…μπορεί και να μην χρειάζονταν διάσωση Τουλάχιστον έτσι πιστεύει ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζοζεφ Στιγκλιτζ

– Ξεκινώντας από την Αφρική, μαθαίνουμε ότι στις 31 Ιανουαρίου του 1997 η κυβέρνηση της Τανζανίας ανακοινώνει την απόλυση 10000 δημοσίων υπαλλήλων. Πριν από αυτό είχε ανακοινώσει ήδη από το 1994 άλλες 65000 απολύσεις.  Η κούρσα απολύσεων έκλεισε με την ανακοίνωση, τον Φλεβάρη του 1998, ότι 70000 θέσεις εργασίας… ήταν απλά βάρος για την κοινωνία. Όλα τα παραπάνω ήταν οι όροι που επέβαλε το ΔΝΤ για ένα δάνειο 234.000.000 δολαρίων. Όπως αντιλαμβάνεστε  η κοινωνία της Τανζανίας δεν έχει και τις καλύτερες μνήμες για την επέμβαση του οργανισμού. Πιο πολύ θυμούνται μια ανατριχιαστική λεπτομέρεια: σαν αποτέλεσμα της οικονομικής πολιτικής που υποχρεώθηκε να ακολουθήσει η κυβέρνηση, οι τιμές φαρμάκων εκτιναχθήκαν στα ύψη, εν μέσω έξαρσης του ιού HIV.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στο Εκουαδόρ, το ΔΝΤ απαίτησε (και πέτυχε) μεταξύ άλλων την αύξηση τιμών του φυσικού αερίου κατά 80%(!!!). Τα γεγονότα του  Μάρτη του 2001 ήταν μάλλον αναμενόμενα: Αυτό που ο νομπελίστας Οικονομολόγος Τζόζεφ Στιγλιτζ αποκαλεί, εξεγέρσεις του Διεθνούς Νομισματικού ταμείου (the IMF riots), καθώς τα μέτρα αυτά εξώθησαν το 51% του πληθυσμού της χώρας κάτω από το όριο της φτώχιας.

Στη Βολιβία, κατά τη διάρκεια του 2003 οι οικονομικοί φωστήρες, του οργανισμού, απαίτησαν από την Βολιβιανή κυβέρνηση, τη μείωση του δημοσιοοικονομικού ελλείμματος από 8,7%  που είχε φτάσει σε 5,5%, προκειμένου να μπορεί να δανειστεί (θυμίζει τίποτα σε κανένα αυτό;)  Το ποσό των περικοπών  για να επιτευχθεί ο στόχος, αντιστοιχούσε σε 250 εκ. δολάρια, ίσο με το 8% (!) του δημόσιου προϋπολογισμού. Ο πρόεδρος της Βολιβίας, Σάντσεζ ντε Λοσάδα θέλοντας να δώσει την εικόνα σταθερής οικονομίας στους ξένους επενδυτές κινήθηκε σε δύο κατευθύνσεις: Στην αύξηση της φορολογίας γενικώς (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, εισοδήματα) και στην αύξηση της τιμής του πόσιμου νερού. Το τι επακολούθησε εύκολα μπορείτε να το φανταστείτε, και παρόλο που τα γεγονότα δεν είναι ιδιαίτερα γνωστά άφησαν πίσω τους 34 νεκρούς.

-Η πλέον γνωστή και αντιπροσωπευτική καταστροφή, που προκάλεσαν οι συνεργάτες του ΔΝΤ σε μία χώρα είναι αυτή της Αργεντινής, στην οποία επέβαλλαν μία οικονομική και χρηματοπιστωτική πολιτική που εξυπηρετούσε αποκλειστικά τα συμφέροντα των ξένων τραπεζών (των αμερικανικών εν προκειμένω). Το ΔΝΤ εξανάγκασε την κυβέρνηση της χώρας να μειώσει μαζικά τις δαπάνες στην Παιδεία, στην Υγεία και στην κοινωνική περίθαλψη (συντάξεις κλπ), να απελευθερώσει τις εισαγωγές, να ιδιωτικοποιήσει όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις, να μειώσει κάθε είδους παροχές και τόσα πολλά άλλα, που για πολλούς είναι αμφίβολο εάν ποτέ μπορέσει η Αργεντινή να επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα. Η περίπτωση της Αργεντινής περιγράφεται αναλυτικά και σε αυτή την ανάρτηση του blog.

Ίσως σε αυτό το σημείο να νομίζετε ότι οι παραπάνω περιπτώσεις αφορούν χώρες, εξωτικές και όμορφες μεν, τριτοκοσμικές και μακρινές δε. Η λίστα όντως είναι μακριά γι αυτές τις εξωτικές χώρες. Ο Ισημερινός, το Μεξικό, η Σρι Λάνκα είναι και αυτές χώρες που δέχτηκαν τις υπηρεσίες του διεθνούς οργανισμού, και πληρούν αυτό το κλισέ. (μάλιστα το οικονομικό πρόγραμμα του ΔΝΤ, συντέλεσε σε κάποιο βαθμό και στην γέννηση του κινήματος των Ζαπατίστας, στο Μεξικό) Παρόλα αυτά αν ανήκετε σε αυτή την ομάδα ανθρώπων καλό θα είναι να ξέρετε πως πολλοί πολίτες της κοντινής μας Ουγγαρίας θα διαφωνήσουν μαζί σας. Διότι τον Οκτώβρη του 2008, η κυβέρνηση της Ουγγαρίας ανακοίνωνε πως φοράει και αυτή το κουστούμι της δομικής προσαρμογής με ένα δάνειο 25 δις. Πάντα φυσικά για το καλό της… Οι συνέπειες είναι ακόμα εν εξελίξει για να βγει κάποιο ασφαλές συμπέρασμα, ακόμα και τώρα όμως το τι συνέβη στην Ουγγαρία είναι ένα πολύ καλό μάθημα για τον Πρωθυπουργό μας. Οι Σοσιαλιστές που άνοιξαν την πόρτα στους οικονομολόγους του ΔΝΤ, καταβαραθρώθηκαν 30 (!!!) μονάδες στα γκάλοπ, κάτι που σίγουρα απασχολεί τον Γιωργάκη, που σήμερα βρίσκεται σε αντίστοιχη θέση. Χαρακτηριστικά, γράφει ο Δελαστικ σε  άρθρο του στο Έθνος: Οι Ούγγροι συνταξιούχοι π.χ. θέλουν να… δαγκώσουν στο λαρύγγι τους σοσιαλιστές οι οποίοι βάσει των εντολών του ΔΝΤ τους έκοψαν εντελώς τη 13η σύνταξη, το Δώρο Χριστουγέννων. Όμως το πιο ανησυχητικό νέο στην περίπτωση της Ουγγαρίας είναι ταχύτατη και εκρηκτική άνοδος της ακροδεξιάς. Στις περασμένες Ευρωεκλογές το κόμμα jobbik, έλαβε 15%, και συνεχίζει να προσελκύει δυσαρεστημένους ψηφοφόρους.

Photo:Συγκέντρωση των Νεοναζιστών Ουγγρική φρουρά

– Στη Λετονία η προσφυγή στο ΔΝΤ προκάλεσε αρνητικό ρεκόρ. Η συρρίκνωση του ΑΕΠ έσπασε τα κοντέρ σημειώνοντας αριθμούς που συναντάει κανείς σε καιρούς πολέμου. (-18%)  Η ανεργία από 5%, μετά το χάδι που δέχτηκε η χώρα σκαρφάλωσε στο… 22%(!!!)

– Ακόμα και η πρώην υπερδύναμη, η Ρωσία δεν την γλίτωσε. Η χώρα έλαβε δάνεια τουλάχιστον 20 δισ. δολαρίων από το 1992 έως το 1996 και άλλα 41,5 δισ. δολάρια το 2008. Στην πρώτη περίοδο από το 1992-1996,  το προσδόκιμο ζωής των Ρώσων, είχε κατέβει στα…58 χρόνια. Καθ’ αυτό τον τρόπο οι ρώσοι πολίτες δείχνοντας απαράμιλλη κοινωνική συνείδηση απάλλαξαν το κράτος από το δύσκολο έργο να αυξήσει τα όρια συνταξιοδότησης.

Kαι τώρα;

Πιθανόν να νομίσατε ότι το κείμενο αυτό γράφτηκε με σκοπό να σας αγχώσει.  Να μην είναι άλλο από το αποτέλεσμα ενός συγγραφέα με δόλιες προθέσεις που σκοπό έχει να διασπείρει τον πανικό. Ίσως όσα γραφτηκαν εμπεριέχουν μια μεγάλη δόση υπερβολής, καταλογίζοντας στο ΔΝΤ, πράγματα και καταστάσεις για τα οποία δεν ευθύνεται. Γιατί όχι άλλωστε; Αν μπεις στην ιστοσελίδα του οργανισμού καταλαβαίνεις ότι μάλλον ο γραφών βρίσκεται σε έναν άλλο κόσμο, πολύ μακρια από τον λαμπερό κόσμο των οικονομολόγων που δουλέυουν εκεί. Διότι εκεί το δηλώνουν ανοιχτά: The International Monetary Fund (IMF) is an organization of 186 countries, working to foster global monetary cooperation, secure financial stability, facilitate international trade, promote high employment and sustainable economic growth, and reduce poverty around the world. ….να μείωσουν την φτώχια ανα τον κόσμο…. Από ότι φαίνεται κάνουν πολύ καλή δουλειά…

http://wp.me/pPn6Y-dJ

Advertisements